СЫН ӘДІЛ ӘРІ ДӘЙЕКТІ БОЛСЫН!

«Мың өліп, мың тіріл­ген» қаза­қтың тарихын­да өтпе­лі кезең­дер аз болған жоқ. Соның соңғы­сы – тәу­ел­сіздік алып, ел болып қалып­та­суға кет­кен, халы­қтың әле­умет­тік-эко­но­ми­ка­лық тұрғы­дан бір­ша­ма күй­зеліс­ке түс­кен алға­шқы онжыл­дық деп ойлаған едік. Алай­да жеке билеп-төсте­ушілік­ке құры­лған назар­ба­ев­тар­дың билік жүй­есінің көбесі сөгіліп, Қасым-Жомарт Кемелұ­лы Тоқа­ев­тың ел билі­гіне келуі – өтпе­лі кезеңнің бұл ғасыр­дағы соңғы түй­іні бола ма деген ойға тірейді.

Тоқа­ев­ты «ескі жүй­енің қал­ды­ғы және жалға­сты­ру­шы­сы» деп білетін­дер мен қара­ма-қай­шы пікір­де­гі адам­дар тобы пай­да бол­ды. Ол пікір­дің ара-жігін сая­сат­кер­лер мен сая­сат­та­ну­шы­лар­дың және уақыт­тың еншісіне қал­ды­ра тұр­сақ болар еді. Бірақ ел Пре­зи­ден­тінің «Ести­тін мем­ле­кет» деген қағи­да­ты­на иек артқан жұрт­тың қан­ша­ма жылғы жүй­енің қаһа­ры­нан тұн­шы­ққан ойла­ры оянып, тіл­дері ағы­ты­лып сала берді.

«Ұял­маған әнші бола­ды» деген­дей, сая­сат пен эко­но­ми­ка­ның иісі де мұрын­да­ры­на бар­май­тын, өмір­лік тәжіри­бесі аз, қоғам­ның дамуы үшін «бұта басын сын­дыр­маған» небір керітарт­па ойлар­дың иелері жап­пай «диван­ба­тыр-ұран­шы, бәле­гер, сая­сат­шы, сынап-міне­уші» болып шыға кел­ді. «Іштен шыққан жау жаман» деген­дей, кеше­гі ел бай­лы­ғын «әкесі­нен қалған енші­дей» емін-еркін иеленіп-тонаған, Пре­зи­ден­ті­міз сөзін­де тиек еткен 162 алпа­уыт пен олар­дың жем­тік­те­стері тек жат­пай­тын­ды­ғы былай да түсінік­ті. Олар­ды қой­ған­да, сол жүй­енің «қызы­ғы­на масай­рап» дәнік­кен­дер мен құны­ққан­дар­дың өзі бұры­нғы ықпал­да­ры мен қол­да бар­ла­ры­нан оңай айы­рыл­мауға жанталасады.

Айы­рыл­маудың жалғыз жолы – мем­ле­кет­тің іргесін шай­қал­туға әртүр­лі тәсіл­дер­мен әре­кет ету. Сол арам әре­кет­тер­дің бірі – фейк, хай­пқа толы жалған, халы­қты аран­да­туға арналған, «Тик-Ток» сияқты әле­умет­тік желілер арқы­лы теріс ақпа­рат­тар тара­ту. «Бере­кесіздік –жұқ­па­лы дерт» деп оре­кең­дер айт­пақ­шы, өмір­ге әртүр­лі жағ­дай­да өкпе­лі көзқа­рас­тағы пен­де­лер­ді аран­да­ту да оңай.

Біз­де дүни­е­ге салы­стыр­ма­лы­лы­қ­пен қарап, ақиқа­ты­на жету­ге ұмты­лу­дан гөрі, кінәм­шыл­ды­ққа иек артып, бір-бірі­мізді жүн­дей түтіп, сынап-мінеу, дүниенің күң­гірт жағын ғана көру басым. «Аузың қисық бол­са, айнаға несіне өкпе­лей­сің?» демек­ші, мем­ле­кет­тік түр­де сипат алып кел­ген жемқор­лық, парақор­лық, ұйым­дасқан қыл­мыс пен ала­яқты­қтың небір жетіл­ген түр­лерінің етек алуын­да бүкіл қоғам­ның да үлесі бар екен­ді­гі керек қой.

Жемқор­лы­ққа батып, сапа­сыз білім беріп кел­ген әртүр­лі оқу орнын бітір­ген шала сау­ат­ты маман­дар әр сала­да толып жатыр. Олар­дың бәрі өз бала­ла­ры­мыз бен ағай­ын-туы­ста­ры­мыз. Былы­ққан жүй­енің зардаб­ын еш жазы­қ­сыз олар да тар­тып отыр. Солар­дың сапа­сыз қыз­мет­тері мен біліксізді­гіне өкпе­леп, әле­умет­тік желілер арқы­лы бір-бірі­міздің бала­ла­ры­мы­зды жүн­дей түтіп, жүй­ке­леріне ши жүгірт­кен­нен мәсе­ле шеші­ле ме?!

Әлі де қан­ша­ма жұрт­тың ұл-қызда­ры жоға­ры және арна­у­лы орта маман­дық беретін оқу орын­да­рын­да білім алып жатыр. Сол бала­ла­ры­мы­здың білі­мі мен білік­тілік сапа­сы кел­ген күн­нен бастап әркім­нің көңілі­нен шыға­тын­ды­ғы­на біз кепіл­дік бере ала­мыз ба?

Тоқ­сан ауыз сөздің тобы­қтай түй­інін айтсам:

Әркім үйде жатып, не көше­де жүріп сын­шы болып, көрін­ген­ге мін таққан­ша, қоғам­ның кем-кеті­гін тол­ты­руға, мем­ле­кет­тің сая­са­тын қол­дай оты­рып, әділ, өрке­ни­ет­ті қоғам құруға, бір жаға­дан бас, бір жең­нен қол шыға­ра оты­рып, тізе қосып, бере­ке-бір­лік­пен қыз­мет істей­ік! Бар­лық қоғам­дық ұйым­дар бірі­гіп, мем­ле­кет­тік және әле­умет­тік меке­ме қыз­мет­кер­лерінің қыз­мет көр­се­ту сапа­сы мен білік­тілі­гін арт­ты­руға жәр­дем­ші болайық!

Әрине, «сын түзел­мей – мін түзел­мей­ді», сыны­мыз әділ әрі дәй­ек­ті болсын…

Мек­теп-бала­бақ­ша­дағы ұрпағы­мы­зға өне­гелі тәр­бие беріп, қоғам­ның сау-сала­у­ат­ты болуы­на қыз­мет ету­ге жасы­мы­здан бастап, қарт­та­ры­мы­зға дей­ін бей­та­рап қал­май­ық, ағайын!

Төле­ген ҚАЛИМАЖАН,

ШҚО Тар­баға­тай аудан­дық ақсақал­дар алқа­сы­ның төрағасы