Апта аптығы

Қаза­қстанға жасалған экспедиция қалай түр­кі әле­мін­де­гі ең ірі мәде­ни одаққа жол ашты Буда­пешт­те музей­лік жоба шең­бері­нен шығып, гео­са­я­си әрі мәде­ни мани­фест­ке айналған көр­ме ашыл­ды. Ғұн биле­ушісі Атти­ла­ның тарихы жаңа еура­зи­я­лық бол­мыс, ғылы­ми дипло­ма­тия және Кар­пат­тан қазақ дала­сы­на дей­ін созы­лған бай­ла­ны­стар тура­лы сөз қозға­уға себеп бол­ды. Көне арте­фак­тілер қой­ы­лған сөре­лер­дің артын­да – …

16 қаңтар күні сағат 10-да Алма­ты қала­сын­дағы «Ата­кент» қонақүй­інің «Мән­шүк» деп ата­ла­тын кофе­ренц-залын­да «Дат» меди­ажо­ба­сы шыға­рып жатқан «Обще­ствен­ная пози­ция» газетінің ұйым­да­сты­руы­мен «Бір пала­та­лы пар­ла­мент: ол қан­дай болу керек?» деген тақы­рып­та дөң­ге­лек үстел өтуі тиіс еді. Мақ­сат – ғалым­дар, қоғам қай­рат­кер­лері, сая­сат­кер­лер, бел­сен­ді аза­мат­тар жина­лып, елі­міз­де жүр­гізіліп жатқан пар­ла­мент­тік рефор­ма бой­ын­ша …

Біздің қоғам­да кей­бір адам­дар бар. Мәсе­ленің мәнісін түсін­бей жатып, бай­ба­лам сала береді. Олар­ды мұн­дай қада­мға не итер­ме­лей­тінін біл­мей­мін, алай­да кез кел­ген нәр­се­ге сын айтқы­сы келіп тұра­ты­ны анық. Мыса­лы, әле­умет­тік желі­де пар­ла­мент­тік рефор­ма­ны сына­уға тыры­сып­ты. Сына­маған, сына­уға тырысқан. Былай қара­саңыз, әлгі кісілер шын­ды­қты шырыл­да­тып жатқан секіл­ді көрі­нуі мүм­кін. Деген­мен пар­ла­мент­тік рефор­ма …

Мем­ле­кет бас­шы­сы Қасым-Жомарт Тоқа­ев­тың «Түр­кістан» газетіне бер­ген: «Қаза­қстан жаңғы­ру­дың жаңа кезеңіне қадам басты» атты сұх­ба­тын­да мына­дай Ұлт­тық бағ­дар­ла­маға айна­луға тиіс сөй­лем­дер бар: «Мен Пре­зи­дент ретін­де «Таза Қаза­қстан» акци­я­сын алдағы уақыт­та да ерекше наза­рда ұстай­мын… Өйт­кені, таза­лық дегені­міз – мағы­на­сы терең, маз­мұ­ны сан қыр­лы ұғым. Таза­лық ұғы­мы жан дүниенің де, жер …

Бұр­нағы күні таң­да Түр­кістан облы­сы­ның Жеті­сай ауда­ны, Алға­бас ауы­лын­да бүкіл елі­міздің қабы­рға­сын қай­ы­сты­рған қай­ғы­лы оқиға орын алды. Жаңа салы­нған екі қабат­ты тұрғын үй отқа ора­нып, 12 адам өрт сал­да­ры­нан қаза тап­ты, олар­дың тоғы­зы – бала­лар. Тағы үш адам зардап шегіп, ауыр хал­де ауру­ха­наға түсті. Аза­лы хабар­ды есті­ген Түр­кістан облы­сы­ның әкі­мі Нұрал­хан …

Қазақ қоға­мы­м­ен бір­ге қазан айы­ның орта­сы­на кетіп бара­мыз. Біре­улер ажы­рас­ып, еңіреп жыла­уда, біре­улер форум өткі­зу­де, бірақ бәрі­міз­ге қаты­сы бар басты жаңа­лық – тең­ге кур­сы­ның өткен қыр­күй­ек­те құл­ды­рау бой­ын­ша тари­хи рекорд қоюы. Біре­удің ажы­рас­қа­ны сіз­ге әсерін тигіз­бе­се де, тең­генің кур­сы сіз­ге бар­лық жағы­нан, алды­ңы­здан да, арты­ңы­здан да, асты­нан да, үсті­нен де …

Елі­міз еге­мен­дік алып, аяғы­на тұрып, өз тағ­ды­рын өзі шеше бастаға­ны­на 34 жыл толға­лы тұр. Осы уақыт ішін­де қан­дай жетістік­ке жет­тік, халқы­мы­здың бола­шағы­на, қоға­мы­м­ы­здың дамуы­на ерекше әсер ететін қан­дай мәсе­ле­лер­ді шеше алдық деген сұрақ ұлты­на шын жаны аши­тын әрбір отан­шыл аза­мат­ты ойлан­ды­ра­ты­ны сөз­сіз. Әрине, эко­но­ми­ка, әле­умет­тік мәсе­ле­лер бой­ын­ша көп іс атқа­ры­лға­ны …

Көңіл тоға­я­тын дүние. Реті де жоқ емес. Айт­ма­то­втың шығар­ма­шы­лық өмірінің тұлға­лық кеңістік­ке ұла­сар тұсын­да Әуе­зо­втің тигіз­ген ықпа­лы бар. Оны бүкіл әлем біледі. Десе де… ілкі­де бір жазған едім, осы бір оша­ры­лып жатқан күні әлгі жайт­ты оқыр­ман есіне қай­та салу­ды жөн көрдім. Шыңғыс Айт­ма­то­втың атақты «Жәми­лә» повесі 1958 жылы жарық көр­ген. Іле-шала орыс жазу­шы­сы …

Шын­ды­қтың жүзіне тіке қара­сақ, бұл сой­қан – Үшін­ші жаһан соғы­сы атты сұра­пыл­дың өзі ғой!.. Екін­ші жаһан соғы­сы­ның оты­на май құй­ы­лған, тарих­та «Ұлы Отан соғы­сы» деп таң­ба­ла­нып кел­ген, яки фаши­стік Гер­ма­ния Совет­тер Одағы­на басып кір­ген 22 мау­сым­нан тура 84 жыл өткен­де – дүниені неше заман қанға тұн­шы­қты­рып кел­ген зұлым­дық ошағы – АҚШ …

Соңғы кез­дері «Қаза­қ­фильм» кино­сту­ди­я­сы­ның басы­нан бұлт арыл­май-ақ қой­ды. Дүние жүзі про­ле­тар­ла­ры көсе­мінің «Біз үшін өнер­дің ең маңы­здысы – кино» дегенін­дей, қара­пай­ым тіл­мен айт­сақ – ұлт­тың руха­ни әле­мін­де, сая­си тіл­мен айт­сақ – ұлт­тық идео­ло­гия мәсе­лесін­де кино­ның ала­тын орны аса маңы­зды екеніне қара­ма­стан, отан­дық кино­ин­ду­стри­я­ның орта­лы­ғы іспет­ті «Қаза­қ­фильм» орна­ласқан 18 гек­тар жер­ді …