АУЫЛДАРЫМЫЗДЫҢ БОЛАШАҒЫ НЕ БОЛМАҚ?

Қаза­қстан тәу­ел­сіздік алған­нан бері екі мыңға жуық ауыл жой­ыл­ды деген дерек бар. Ал бүгін­гі күні елі­міз­де 6 060 ауыл ғана қалған. Бұл – жай ғана ста­ти­сти­ка емес, терең ойла­ну­ды қажет ететін мәсе­ле. Ең басты сұрақ: біз ауыл­да­ры­мы­здың аза­юын тоқта­ту үшін не істеп жатыр­мыз және ертең не істемекпіз?

Бір ауыл­дың жабы­луы – тек сол жер­де­гі үйлер­дің бос қалуы емес. Бұл – қалып­тасқан шару­а­шы­лы­қтың тоқта­уы, еңбек күшінің аза­юы, жер­гілік­ті эко­но­ми­ка­ның әлсіре­уі және адам­дар­дың туған жері­нен үде­ре көшуі. Мұның ұзақ мерзім­ді сал­да­ры ауыл шару­а­шы­лы­ғы­на, өңір­лер­дің дамуы­на және елі­міздің азық-түлік қауіп­сізді­гіне әсер етуі мүмкін.

Әсіре­се Сол­түстік Қаза­қстан, Қоста­най және Пав­ло­дар облы­ста­рын­дағы ауыл­дар­дың тағ­ды­ры алаң­да­та­ды. Осын­дай жағ­дай­да біз әр ауыл­дың бола­шағын алдын ала зерт­теп, оның эко­но­ми­ка­лық мүм­кін­дік­терін іске қосуға күш салуы­мыз керек емес пе?

Әрине, ауыл­дар­дың бар­лы­ғын бір­дей сақтап қалу оңай емес. Кей­бір елді мекен­дер­дің жағ­дайы күр­делі болуы мүм­кін. Бірақ қай ауыл­дың дамуға мүм­кін­ді­гі бар, оны қан­дай шару­а­шы­лық бағы­ты­мен өркен­де­ту­ге бола­ды, тұрғын­да­ры­на тұрақты табыс көзін қалай қалып­та­сты­ра­мыз деген сұрақтарға нақты жау­ап іздеу – маңы­зды міндет.

Мен ұсы­нып оты­рған «Әр ауы­лға – өзінің даму жоба­сы» баста­ма­сы­ның негіз­гі мақ­са­ты да осы, әр ауыл­дың табиғи және эко­но­ми­ка­лық ерекшелік­терін ескеріп, жеке даму жоба­сын әзір­леу, тиім­ді бағыт­та­рын аны­қтау және олар­ды жүзе­ге асы­руға жағ­дай жасау.

Бұл ұсы­ныс Үкі­мет, Құры­л­тай депу­тат­та­ры, Халық Кеңесі және сая­си пар­ти­я­лар дең­гей­ін­де неге кеңі­нен талқы­лан­басқа? Ұсы­ны­стың тиім­ділі­гіне күмән бол­са, оны маман­дар зерт­теп, пікір­та­лас бары­сын­да аны­қ­та­сын. Ең басты­сы – ауыл­дар­дың бола­шағы тура­лы мәсе­ле наза­рдан тыс қалмасын.

Менің мақ­са­тым – біре­уді сынау емес, ел үшін маңы­зды мәсе­лені көтеріп, оның шеші­мін ізде­у­ге үлес қосу.

Пре­зи­дент­ке жол­даған Ашық хатым­нан да үміт күте­мін. Мем­ле­кет бас­шы­сы ауыл­дар­дың бола­шағы­на қаты­сты осы мәсе­лені көтеріп, Үкі­мет­ке нақты ұсы­ны­стар­ды қарас­ты­ру жөнін­де тап­сыр­ма бер­се екен деймін.

Бірақ мәсе­лені бір адам­ның хаты­на неме­се бір мем­ле­кет­тік тап­сыр­маға ғана тіреп қоюға бол­май­ды. Ауыл­дың бола­шағы мем­ле­кет­тік орган­дар­дың, сарап­шы­лар­дың, кәсіп­кер­лер­дің және ауыл тұрғын­да­ры­ның бір­лес­кен жұмысы­на байланысты.

Құр­мет­ті ағай­ын, сіз­дер­ге мына­дай сұрақ қой­ғым келеді: Біз тәу­ел­сіздік жыл­да­рын­да екі мыңға жуық ауыл­дан айы­рыл­дық деген дерекке көз жұма қарай бере­міз бе? Әлде қалған 6 060 ауыл­дың бола­шағын ойлап, олар­дың эко­но­ми­ка­лық әле­уетін сақта­уға және дамы­туға бағыт­талған жаңа тәсіл­дер­ді қарас­ты­ра­тын уақыт жет­ті ме? Сіз­дер­дің ойла­ры­ңыз қан­дай? «Әр ауы­лға – өзінің даму жоба­сы» баста­ма­сын мем­ле­кет­тік дең­гей­де талқы­ла­уды қол­дай­сыздар ма?

Ауыл­дың тағ­ды­ры – тек ауыл тұрғын­да­ры­ның мәсе­лесі емес. Бұл – бүкіл Қаза­қстан­ның бола­шағы­на қаты­сты мәселе. 

Ауы­лға деген құр­мет­пен, Жақып МЕЙІРХАНҰЛЫ,

«Жібек Жолы» эко­но­ми­ка­лық аль­ян­сы­ның тең төрағасы