Бейбіт өмірдің бағасын білеміз бе?

Адам өзін қауіп­сіз сезі­нетін қоғам­да ғана білім дамиды,кәсіп өркендейді,мәдениет гүл­де­неді, ал бала­лар ертең­гі күніне сенім­мен қарайды.Сондықтан қауіп­сіздік пен ден­са­улық аза­мат­тың бірін­ші орын­да тұра­тын бай­лы­ғы және ол жау­ап­кер­шілі­гіне негізделеді.Терроризм, экс­тре­мизм, сыбай­лас жемқор­лық және есірт­кі биз­несі – қоғам­ның тұрақты­лы­ғы­на, заң үстем­ді­гіне және адам­дар ара­сын­дағы өза­ра сенім­ге қауіп төн­діретін ең күр­делі құбы­лы­стар­дың бірі.Бұл қыл­мыстар­дың сипа­ты әртүр­лі болға­ны­мен, олар­дың сал­да­ры ортақ. Олар қоғам­дық тұрақты­лы­қты әлсіре­те­ді, аза­мат­тар­дың қауіп­сізді­гіне қауіп төн­діреді және мем­ле­кет­ке деген сенім­ді төмен­де­те­ді. Сон­ды­қтан мұн­дай қатер­лер­мен күрес тек құқық бұзу­шы­лар­ды жау­ап­кер­шілік­ке тар­ту­мен шек­тел­ме­уі тиіс. Әлдеқай­да маңы­здыс олар­дың пай­да болуы­на әсер ететін себеп­тер­дің алдын алу үшін әре­кет­те­ну, құқы­қтық мәде­ни­ет­ті қалып­та­сты­ру және жастар­дың сана­лы дүни­е­та­ны­мын дамы­туы­мыз тиіс.

Заң үстем­ді­гі – қауіп-қатер­ге қар­сы ең берік қалқан

 Қаза­қстан­да бұл бағыт­тағы мем­ле­кет­тік сая­сат нақты құқы­қтық негіз­ге сүй­е­неді. «Тер­ро­ризм­ге қар­сы іс-қимыл тура­лы» Қаза­қстан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Заңы тер­ро­риз­мнің алдын алу, аны­қтау және жолын кесу шара­ла­рын бел­гіле­се, «Экс­тре­мизм­ге қар­сы іс-қимыл тура­лы» Заң қоғам­дық келісім мен кон­сти­ту­ци­я­лық құры­лы­сты қорға­уға бағыт­талған. Ал «Сыбай­лас жемқор­лы­ққа қар­сы іс-қимыл тура­лы» Заң қоғам­да адал­дық пен әділ­дік қағи­дат­та­рын нығай­ту­ды көз­дей­ді. Бұл заң­дар­дың бар­лы­ғы­ның түп­кі мақ­са­ты бір аза­мат­тар­дың құқы­қта­ры мен бостан­ды­қта­рын қорғап, қауіп­сіз әрі тұрақты мем­ле­кет қалыптастыру.

Саналы азамат – қауіпсіз қоғамның тірегі

Қауіп­сіз қоғам ең алды­мен адам­ның сана­сын­да қалып­та­са­ды. Заң­дар­ды қабыл­дау маңы­зды болға­ны­мен, олар­ды құр­мет­теу мәде­ни­еті қалып­тас­пай­ын­ша, күт­кен нәти­же­ге толық қол жет­кі­зу қиын. жастар­дың сапа­лы білім алуы, ақпа­рат­ты сыни тұрғы­дан баға­лай білуі, түр­лі аран­да­ту­шы идео­ло­ги­я­ларға қар­сы имму­ни­тет қалып­та­сты­ру­мен экс­тре­мизм­ге қар­сы тұра аламыз.Білімді әрі ойлай ала­тын аза­мат қоғам­ның ең сенім­ді қорғаны.Ал аза­мат білім­ді болса,қоғамда тәр­бие алады.Қазақстанда жастар ара­сын­да құқы­қтық сау­ат­ты­лы­қты арт­ты­ру мен ради­кал­ды идео­ло­ги­я­лар­дың алдын алу бағы­тын­да жүй­елі жұмыстар жүр­гізілу­де. Білім беру ұйым­да­рын­да құқы­қтық тәр­би­е­ге арналған кез­де­су­лер, ақпа­рат­тық-түсін­ді­ру іс-шара­ла­ры мен пікір­та­ла­стар ұйым­да­сты­ры­лып, жастар­дың сыни ойлау қабілетін дамы­туға ерекше көңіл бөлінеді.Мұндай баста­ма­лар­дың ең үлкен нәти­же­сін жастар­дың білім мен сана­лы таң­дау жасаған­да көреміз.

Адал­дық мәде­ни­еті  жемқор­лы­ққа қар­сы ең тиім­ді құрал

Сыбай­лас жемқор­лық та мем­ле­кет дамуы­на еле­улі кедер­гі кел­тіретін қауіп­тер­дің бірі. Ол эко­но­ми­ка­лық шығын ғана емес, адам­дар­дың әділ­дік­ке деген сені­мін әлсіре­тетін құбылыс.Сенім әлсіре­се ертең­гі бір­лі­гі­міз­ге де күмән түсуі мүмкін.Егер заң бәріне бір­дей қол­да­ныл­ма­са, қоғам­да теңдік қағи­да­ты бұзы­ла­ды. Сон­ды­қтан жемқор­лы­қ­пен күрес мем­ле­кет­тік орган­дар­дың қыз­меті­нен бұрын әр адам­ның жеке адал­ды­ғы­нан баста­ла­ды. Адал еңбек­ке құр­мет, заң талап­та­рын сақтау және қоғам­дық жау­ап­кер­шілік жемқор­лы­ққа қар­сы мәде­ни­ет­тің негіз­гі тіректері.Соңғы жыл­да­ры Қаза­қстан­да сыбай­лас жемқор­лы­қтың алдын алуға бағыт­талған цифр­лық мем­ле­кет­тік қыз­мет­тер­дің дамуы, ашы­қтық қағи­дат­та­рын күшей­ту және қоғам­дық бақы­лау тетік­терін жетіл­ді­ру сияқты маңы­зды өзгерістер жүзе­ге асы­ры­лу­да. Мем­ле­кет­тік қыз­мет­тер­дің едәуір бөлі­гінің элек­трон­дық фор­матқа көшуі адам фак­то­рын азайтып,қызмет көр­се­ту үдерісінің ашы­қты­ғын арт­ты­руға ықпал етті. Жемқор­лы­қ­пен күре­стің ең тиім­ді жолы жаза­ға бар­май­тын­дай әділ әрі ашық жүйе қалыптастыру.

Бола­шақты қорғау – жастар­ды қорға­удан басталады

Есірт­кі биз­несінің ең қауіп­ті тұсы оның бола­шақ ұрпаққа әсер етуінде.Синтетикалық есірт­кінің тара­луы жастар­дың ден­са­улы­ғы­на ғана емес, олар­дың арма­ны­на, білі­міне және өмір­лік мақ­са­ты­на да қауіп төндіреді.Сондықтан бұл мәсе­ле­ге тек құқы­қтық тұрғы­дан қарау жеткіліксіз.Жастарға дұрыс таң­дау жаса­уға мүм­кін­дік беретін орта қалып­та­сты­ру есірт­кі­мен күре­сте­гі ең қуат­ты қару. Спорт, ғылым, өнер және сапа­лы білім жастар­ды зиян­ды әдет­тер­ден қорғай­тын ең сенім­ді жол­дар­дың бірі.Ұлт ден­са­улы­ғы мен бола­шағын сақтап қалу әрбіре­уі­міздін қолында.Сондықтан мұн­дай қауіп­пен күре­сте жаза­лау шара­ла­ры­мен қатар алдын алу жұмыста­ры­ның маңы­зы зор.Жастардың спорт­пен айна­лы­суы­на, шығар­ма­шы­лы­қ­пен айна­лы­суы­на және сапа­лы білім алуы­на жағ­дай жасау қауіп­тің сал­да­ры­мен емес,оның себеп­тері­мен күре­судің ең тиім­ді жолы.

Бүгін­гі таң­да қоға­мға ықпа­лын тигі­зетін қаси­ет­тер­дің бірі бей­жай қара­мау секілді.Заң бұзу­шы­лы­қты көріп үнде­меу, жалған ақпа­ратқа көз жұма қарау неме­се қоғам­дық мәсе­ле­лер­ге немқұрай­лы қарау қауіп­тер­дің күше­юіне алып келеді. Керісінше,әр аза­мат заң­ды құр­мет­теп, қоғам­дық тәр­тіп­ке жау­ап­кер­шілік­пен қара­са, мем­ле­кет әлдеқай­да берік әрі қауіп­сіз бола­ды деп сенеміз.

Қауіп­сіз Қаза­қстан – әр аза­мат­тың ортақ мақсаты

Қоры­тын­ды­лай келе, тер­ро­ризм­ге, экс­тре­мизм­ге, сыбай­лас жемқор­лы­ққа және есірт­кі биз­несіне қар­сы іс-қимыл – құқық қорғау орган­да­ры­мен қоса,бүкіл қоғам­ның ортақ жауапкершілігі.Қауіпсіз қоғам құқық қорғау орган­да­ры­ның көп­ті­гі­мен емес, заң­ды құр­мет­тей­тін, әділ­дік­ті қол­дай­тын және өз елінің бола­шағы­на бей­жай қара­май­тын аза­мат­тар­дың көп­ті­гі­мен қалыптасады.Өйткені мем­ле­кет қауіп­сізді­гі ең алды­мен адам­дар­дың сана­сы­нан басталады.Заң үстем­ді­гі мен аза­мат­тық жау­ап­кер­шілік берік орны­ққан жер­де ғана қоғам тұрақты дамып, елдің бола­шағы сенім­ді бола­ды.

Жұма­бек Нұр­сұл­тан, Жал­бағай Айқын