PIN-UP ІСІ: миллиардтаған теңгеге КІМ ЖАУАП БЕРЕДІ?

Қаза­қстан­да заң­сыз онлайн-кази­но­ларға қаты­сты тер­геу жаңа кезең­ге өтті. Халы­қа­ра­лық Pin-Up құмар ойын­дар биз­несіне қаты­сы бар делін­ген Дмит­рий Пунин мен Мари­на Ильи­наға іздеу жари­я­лан­ды. Тер­ге­ушілер қаза­қстан­дық ойын­шы­лар­дың ақша­сы қан­дай жол­мен шетел­ге шыға­ры­луы мүм­кін екенін аны­қтап жатыр. Енді­гі басты мәсе­ле – осы биз­не­стен түс­кен пай­да­ны иелен­ген адам­дар­дың жау­ап­кер­шілі­гін дәлел­деп, қар­жы­ны қай­та­ру мүмкіндігі.

31 қазан күні Қаза­қстан Дмит­рий Пунин мен Мари­на Ильи­наға іздеу жари­я­лаға­ны бел­гілі бол­ды. Еке­уі де халы­қа­ра­лық Pin-Up құмар ойын­дар биз­несінің ықти­мал иелері ретін­де ата­лып жүр­ген кәсіп­кер­лер. Олар тура­лы мәлі­мет Бас про­ку­ра­ту­ра­ның Құқы­қтық ста­ти­сти­ка орган­да­ры­ның дере­кқо­рын­да жари­я­лан­ды. Ізде­у­ге Қар­жы мони­то­рин­гі агент­ті­гі (ҚМА) баста­ма­шы болған. Ресми мәлі­мет­ке сәй­кес, ізде­сті­ру істері 2026 жылғы 30 қазан күні тір­кел­ген. Жур­на­лист Миха­ил Козач­ко­втың айтуын­ша, Пунин мен Ильи­на Кипр­де тұрады.

Бір қараған­да, бұл заң­сыз құмар ойын­дар биз­несіне қар­сы күре­сте­гі кезек­ті оқиға болып көрі­нуі мүм­кін. Алай­да тер­ге­удің ауқы­мы мен оған қаты­сы бар адам­дар­дың қата­ры істің әлдеқай­да күр­делі екенін аңғар­та­ды. Мәсе­ле тек тый­ым салы­нған онлайн-кази­но­ларға қаты­сты емес. Тер­ге­ушілер қаза­қстан­ды­қтар­дың ақша­сы төлем ұйым­да­ры­на қалай түс­кенін, банк жүй­есі арқы­лы қалай өткенін және одан әрі шетел­ге қалай шыға­ры­лға­нын аны­қта­уға тыры­сып жатыр.

Козач­ков жари­я­лаған мәлі­мет­ке сүй­ен­сек, қаза­қстан­ды­қтар­дың құмар ойын­дарға ұты­лған ақша­сы 100 мил­ли­ард тең­ге­ге жетуі мүм­кін. Алай­да бұл сома­ны Қар­жы­лық мони­то­ринг агент­ті­гі әзір­ге ресми түр­де рас­таған жоқ.

Бұл оқиға алғаш рет 2025 жыл­дың басын­да көп­шілік­ке бел­гілі бол­ды. Сол кез­де The Gambler Telegram арна­сы Pin-Up ком­па­ни­я­сы­ның Қаза­қстан­дағы қыз­метіне қаты­сты жур­на­ли­стік зерт­теу жари­я­лаған еді. Зерт­теу автор­ла­ры ресми тір­кел­ген бук­ме­кер­лік ком­па­ния мен онлайн-кази­но қыз­метін ұсы­на­тын интер­нет-сайт­тар­дың ара­сын­да бай­ла­ныс болуы мүм­кін екенін жазды.

Мұн­дағы айыр­ма­шы­лық маңы­зды. Қаза­қстан­да тиісті лицен­зи­я­сы бар және заң талап­та­рын сақтай­тын бук­ме­кер­лік кең­се­лер­дің жұмыс істе­уіне рұқ­сат етіл­ген. Ал интер­нет-кази­но­лар­дың қыз­метіне заң бой­ын­ша тый­ым салы­нған. Жари­я­ланған зерт­теу мате­ри­ал­да­ры­на қараған­да, болжам­ды заң­сыз жүйе осы айыр­ма­шы­лы­қты пай­да­ла­ну арқы­лы құры­лған болуы мүмкін.

2026 жылғы ақпан­да ҚМА PIN-UP және PINCO ата­у­ла­ры­мен жұмыс істе­ген онлайн-кази­но­лар­дың қыз­метін шетел­де­гі адам­дар тобы ұйым­да­сты­рға­нын хабар­ла­ды. Тер­геу мәлі­метін­ше, олар өза­ра бай­ла­ны­сы бар бір­не­ше ком­па­ния арқы­лы жұмыс істеген.

Ведом­ство PIN-UP.KZ ата­уы­мен бук­ме­кер­лік қыз­мет көр­се­ту­ге мем­ле­кет­тік лицен­зия алған «Бона­ми» ЖШС тура­лы да мәлім­деді. Тер­геу болжа­мын­ша, заң­ды бук­ме­кер­лік кең­сенің жұмыс жүй­есі тый­ым салы­нған онлайн-кази­но­лар­дың қыз­метін жасы­ру үшін пай­да­ла­ны­лған. Алай­да ком­па­ния бұған дей­ін өзіне тағы­лған айып­тар­ды көп­шілік алдын­да жоққа шығарған.

PIN-UP.KZ өкіл­дері бөг­де адам­дар ком­па­ни­я­ның ата­уы мен деректе­ме­лерін заң­сыз пай­да­ланға­нын мәлім­деді. Сон­дай-ақ тер­ге­у­ге көмек­тесіп жатқа­нын және өздерін осы істен зардап шек­кен тарап деп есеп­тей­тінін айт­ты. Сон­ды­қтан бұл ком­па­ни­я­лар­дың әрқай­сысы осы іске қан­ша­лы­қты қаты­сы бар екені әлі тер­геу бары­сын­да аны­қта­луға тиіс.

 Істе­гі ең маңы­зды мәсе­ле­лер­дің бірі – ойын­шы­лар­дың ақша­сы қан­дай жол­мен айна­лы­мға түс­кені. ҚМА мәлі­метін­ше, онлайн-кази­но­ларға қыз­мет көр­се­ту үшін бір­не­ше төлем ұйы­мы пай­да­ла­ны­лған. Олар­дың қата­рын­да Gold Pay және Cyber Pay бар. Кей­ін Cyber Pay ата­уы Pinnacle Financial Solutions болып өзгертілген.

Тер­геу болжа­мын­ша, осы ұйым­дар ойын­шы­лар­дан ақша қабыл­дап, оны ара­лық шот­тар арқы­лы әрі қарай ауда­рып оты­рған. Қара­жат­тың бір бөлі­гі өза­ра бай­ла­ны­сы бар ком­па­ни­я­лар­дың көме­гі­мен крип­то­ва­лю­таға айыр­ба­сталған болуы мүм­кін. Егер бұл мәлі­мет­тер рас­тал­са, заң­сыз құмар ойын­дар­ды ұйым­да­сты­рған­дар­дың ғана емес, қар­жы ұйым­да­ры­ның да жау­ап­кер­шілі­гі тура­лы мәсе­ле туын­дай­ды. Өйт­кені мұн­дай көлем­де­гі ақша ауда­рым­да­рын жүзе­ге асы­ру үшін, банк шот­та­ры, төлем ұйым­да­ры­мен келісім­дер, арнайы тех­ни­ка­лық жүй­е­лер және қар­жы опе­ра­ци­я­ла­рын өңдей­тін тетік­тер қажет.

Егер тер­геу қар­жы нары­ғын­дағы кей­бір қаты­су­шы­лар­дың заң­сыз опе­ра­ци­я­ларға қасақа­на көмек­тес­кенін дәлел­де­се, бұл істің сал­да­ры құмар ойын­дар сала­сы­мен ғана шек­тел­ме­уі мүм­кін. Онда банк­тер­дің күмән­ді опе­ра­ци­я­лар­ды тек­се­руі, заң­сыз табысты заң­да­сты­руға қар­сы күрес және шетел­ге ақша ауда­ру­ды бақы­лау мәсе­ле­лері де қаралады.

 2026 жылғы ақпан­да ҚМА осы іске қаты­сы бар тағы екі ада­мға – Дмит­рий Дру­жин­ский мен Мари­на Лев­ко­вич­ке (Гин­збург) іздеу жари­я­лаған еді. Ведом­ство­ның ресми мәлі­метін­ше, Дру­жин­ский – АҚШ аза­ма­ты, ал Лев­ко­вич – Укра­и­на аза­мат­ша­сы. Еке­уі де Қаза­қстан аумағын­да заң­сыз құмар ойын­дар биз­несін ұйым­да­стыр­ды деген күдік­ке ілін­ген. Сот олар­ды сырт­тай қамауға алуға санк­ция берген.

Тер­геу болжа­мын­ша, Дру­жин­ский мен Лев­ко­вич заң­сыз жүй­енің жұмысын үйле­стір­ген. Олар іске қаты­са­тын адам­дар­ды іздеп, төлем ұйым­да­ры­мен және банк өкіл­дері­мен бай­ла­ныс орнатқан. Сон­дай-ақ ойын­шы­лар­дан ақша қабыл­дап, оны шетел­ге шыға­руға мүм­кін­дік беретін жүй­ені құруға атса­лы­сқан. Тер­геу мате­ри­ал­да­рын­да қаза­қстан­дық маман­дар мен қар­жы сала­сы өкіл­дерінің де қаты­сы болуы мүм­кін екені айты­лған. Алай­да нақты кім­нің қан­дай рөл атқарға­ны, заң­сыз әре­кет­тер­ден қан­ша­лы­қты хабар­дар болға­ны және қан­дай жау­ап­кер­шілік арқа­лай­ты­ны заң­да бел­гі­лен­ген тәр­тіп­пен аны­қта­луы керек.

 Бұған дей­ін тер­ге­удің тек тап­сыр­ма­ны орын­да­у­шы­лар мен дел­дал­дар­ды жау­а­пқа тар­ту­мен шек­те­летіні неме­се халы­қа­ра­лық құмар ойын­дар биз­несінің иелері делін­ген адам­дарға да жететіні басты сұрақтар­дың бірі болған. Дмит­рий Пунин мен Мари­на Ильи­на­ның ізде­уде жүр­ген­дер тізі­міне енгізілуі істің жаңа кезең­ге өткенін көрсетті.

Төлем ұйым­да­ры­ның қыз­мет­кер­лері мен тех­ни­ка­лық маман­дар­дан айыр­ма­шы­лы­ғы, ашық дереккөз­дер­де Пунин мен Ильи­на­ның халы­қа­ра­лық құмар ойын­дар биз­несін­де­гі актив­тер­ге иелік ету­ге және олар­ды басқа­руға қаты­сы бар екені айты­ла­ды. Деген­мен бұл жер­де екі жайт­ты ажы­ра­та білу қажет.

Бірін­шісі – оларға іздеу жари­я­ланға­ны. Бұл мәлі­мет ресми дере­кқор­да рас­талған. Екін­шісі – әрқай­сысы­на нақты қан­дай күдік тағы­лға­ны және заң­сыз әре­кет­тер­ге қаты­сы қан­дай дәлел­дер­мен негізделгені.

Іздеу жари­я­ланға­ны тура­лы мәлі­мет­тер­де айып­та­удың толық маз­мұ­ны көр­сетіл­ме­ген. Сон­ды­қтан олар­ды кінәлі деп айтуға әзір­ге негіз жоқ. Соған қара­ма­стан, ізде­уде­гі адам­дар қата­ры­ның көбе­юі тер­геу заң­сыз құмар ойын­дар биз­несін кім ұйым­да­сты­рға­нын, кім қар­жы­лан­ды­рға­нын және одан кім пай­да көр­генін қан­ша­лы­қты толық аны­қтай ала­ды деген сұрақ туғызады.

 Pin-Up ісі бір ғана қыл­мыстық тер­ге­удің аясы­нан шығып отыр. Бұл оқиға шека­ра асып жұмыс істей­тін цифр­лық жүй­е­лер арқы­лы ақша ауда­ры­лған­да, қар­жы сала­сын­да қан­дай осал тұстар болуы мүм­кін екенін көр­се­те­ді. Мәсе­лен, ойын­шы Қаза­қстан­да оты­руы мүм­кін, онлайн-плат­фор­ма шетел­ден басқа­ры­луы ықти­мал, ал ақша бір­не­ше ком­па­ния мен мем­ле­кет­тің қар­жы жүй­есі арқы­лы өте­ді. Мұн­дай жағ­дай­да ақша­ны түп­кілік­ті кім алға­нын аны­қтау банк шоты­ның иесін неме­се сайт­ты басқа­ра­тын адам­ды табу­дан әлдеқай­да қиын. Аза­мат­тар­дың құқы­ғын қорғау мәсе­лесі де наза­рдан тыс қал­мауы керек.

Заң­сыз онлайн-кази­но­лар мем­ле­кет­тік бақы­ла­удан тыс жұмыс істей­ді. Мұның сал­да­ры­нан адам­дар ақша­сы­нан айы­ры­лып, құмар ойы­нға тәу­ел­ді болып қалуы мүм­кін. Сон­дай-ақ кәме­лет­ке тол­маған­дар­дың ойы­нға тар­ты­лу қау­пі бар. Ал мұн­дай плат­фор­ма­лар­ды пай­да­ла­ну­шы­лар­дың өз құқы­ғын қорға­уы қиы­нға соғады.

Тер­геу заң­сыз жүй­ені кім ұйым­да­сты­рға­нын ғана емес, оның ұзақ уақыт бойы қалай жұмыс істеп кел­генін де аны­қта­уы тиіс. Төлем ұйым­да­ры қалай тек­серіл­ді? Банк­тер күмән­ді опе­ра­ци­я­лар тура­лы қан­дай мәлі­мет алды? Заң­сыз ақша ауда­рым­да­рын аны­қтай­тын бақы­лау тетік­тері қан­ша­лы­қты тиім­ді жұмыс істе­ді? Мұн­дай әре­кет­тер­ге неге ерте­рек тосқа­уыл қой­ыл­ма­ды? Бұл сұрақтар қыл­мыстық іске қаты­сы бар адам­дарға ғана емес, қар­жы жүй­есін қадаға­лай­тын орган­дарға да қатысты.

 Халы­қа­ра­лық іздеу жари­я­ланға­ны күдік­тілер жақын ара­да ұста­ла­ды неме­се Қаза­қстанға қай­та­ры­ла­ды деген­ді біл­дір­мей­ді. Істің әрі қарай қалай өрби­тіні Қаза­қстан­ның құқық қорғау орган­да­ры қабыл­дай­тын шешім­дер­ге, халы­қа­ра­лық ынты­мақ­та­сты­ққа және ізде­уде­гі адам­дар болуы мүм­кін мем­ле­кет­тер­дің заң­да­ры­на байланысты.

Тағы бір маңы­зды мәсе­ле – ойын­шы­лар­дың ақша­сы­ның тағ­ды­ры. Егер тер­геу болжам­ды заң­сыз жүй­енің ауқы­мын рас­та­са, қар­жы­ның қан­ша бөлі­гі бұғат­та­уға бола­тын актив­тер­де сақталға­нын аны­қтау қажет бола­ды. Сон­дай-ақ ақша­ның қай­да кет­кенін қадаға­лау, оны тәр­кіле­у­ге неме­се кел­тіріл­ген шығын­ды өндіру­ге заң­ды негіз бар-жоғын тек­се­ру керек.

Тер­ге­уде­гі ең күр­делі мін­дет­тер­дің бірі де осы болуы мүм­кін. Өйт­кені заң­сыз биз­не­стің қалай жұмыс істе­генін аны­қтау – бір бөлек, ал оған қаты­сқан әр адам­ның кінәсін дәлел­деп, Қаза­қстан соты­ның шеші­мін шетел­де орын­да­ту – мүл­де басқа мәселе.

 Pin-Up ісі Қаза­қстан­да шетел­ден басқа­ры­ла­тын заң­сыз құмар ойын­дар биз­несін тер­ге­удің маңы­зды мыса­лы­на айна­луы мүм­кін. Бұған дей­ін көп­шілік­тің наза­ры негізі­нен дел­дал­дарға, төлем ұйым­да­ры­на және заң­сыз жұмысты ұйым­да­стыр­ды деген күдік­ке ілін­ген адам­дарға ауған еді. Енді халы­қа­ра­лық құмар ойын­дар биз­несінің түп­кі иелері болуы мүм­кін деген адам­дарға да іздеу жари­я­лан­ды. Алай­да тер­ге­удің нәти­же­сі іздеу жари­я­ланған адам­дар­дың саны­мен неме­се олар­дың қан­ша­лы­қты таны­мал екені­мен өлшен­бей­ді. Ең басты­сы – тер­ге­ушілер бұл іске қаты­сты нақты дәлел­дер жинап, ақша­ның қай­да кет­кенін аны­қтай ала ма, әр адам­ның қан­дай рөл атқарға­нын дәлел­деп, заң­ды сот шеші­міне қол жет­кі­зе ме?

Осы тұста тағы бір маңы­зды сұрақ туын­дай­ды: егер қаза­қстан­ды­қтар­дың ондаған мил­ли­ард тең­гесі шыны­мен де осын­дай заң­сыз жүйе арқы­лы айна­лы­мға түс­кені рас­тал­са, оның жау­ап­кер­шілі­гін кім арқалайды?

Қазір тер­геу жалға­сып жатыр. Бұл адам­дар­дың ешқай­сысы сот­тың айып­тау үкі­мі заң­ды күшіне енген­ге дей­ін кінәлі деп есептелмейді.

Сырым ҚАРЖАС