Қазақстандық қоғамды саяси сауаттандыруға үлкен үлесін қосқан «DAT» медиа-жобасының шыққанына 28 жыл толды. Жарияланып отырған коллаж‑калейдоскоп газеттер тарихынан біраз ақпарат береді деп ойлаймын.
Бұл коллажға қосатын бірер ауыз ақпарат бар:
осы 28 жыл ішінде газет редакциясы үш рет қарақшылық шабуылға ұшырап, екі рет тұлдай тоналды, бір рет өртелді, 19 рет мекен-жай ауыстырды;
газет журналистері Асхат Шәріпжанов, Құрманбек Қыбыраев, Нүри Муфтах және Арғынғазы Мадиянов белгісіз жағдайда қаза тапты;
газет журналистері (Бақытгүл Мәкімбай, Кенжетай Айтбакиев, т.б.) бірнеше рет соққыға жығылып, ауруханаға түсті;
медиа-жобаның жетекшісі Ермұрат Бапи үш рет қылмыстық, 16 рет әкімшілік, 8 рет азаматтық сотты болды, автокөлігі жарылды, сот үкімімен 5 жылға журналистік кәсіппен айналысуға тыйым салынды;
жоба газеттері 23 рет әртүрлі сотқа тартылды;
қудалаудың салдарынан жоба газеттерінің құрылтайшылары 18 рет ауысты (ретімен):
«DAT» – Әкежан Қажыгелдин, Еркін Әбішев, Шәріп Құрақбаев
«DAT — Колесо» – Сергей Дуванов
«DAT — Ақбота» – Амангелді Керімтаев
«DAT — Ертіс» – Жарқынбек Жанбосынов
«СолDAT» – Ермұрат Бапи, Бақытгүл Мәкімбай, Арғынғазы Мадиянов
«DAT — Aйна плюс» – Жанкелді Естенбаев, Розлана Таукина
«DAT — Жұма таймс» – Жұмаш Кенебай, Кенжетай Айтбакиев
«DAT Сегодня – Бүгін» – Ермұрат Бапи, Нұрымжан Мауытов
«DAT — Тасжарған» – Бақытгүл Мәкімбай, Ермұрат Бапи, Қаламқас Бисалиева
«DAT — Общественная позиция» – Розлана Таукина, Ермұрат Бапи, Бақытгүл Мәкімбай, Ерік Бапиев, Димаш Бапи.
Алғашқы «DAT»-тан бері 9 газет жабылды (соңғы «Общественная позиция» газеті 2008 жылдан бері тоқтаусыз шығып келеді);
қазақстандық баспаханалар қызмет көрсетуден бас тартқан соң, газеттер Бішкек (Қырғызстан), Рубцовск, Барнаул, Курган, Новотроицк, Саратов, Астрахань (Ресей) қалаларында басылды. Кеден мен шекара арқылы астыртын тасымалданған кездер де болды;
жоба газеттерінің таралым тиражы 47 мыңнан («СолDAT») 85 мыңға («Тасжарған») жетті. Саяси науқандар кезінде «Жұма таймс» және «Общественная позиция» газеттері 500 000 дана таралыммен шығарылып жүрді;
осы жылдар ішінде газетте 84 журналист және қызметші жұмыс істеді; республикаға газет тарату бөлімі арқылы 335 адам жұмыс орнымен қамтылды.
«DAT» медиа-жобасы газеттерінде 13 адам бас редактор болды:
Шәріп Құрақбай
Ермұрат Бапи (бес рет)
Арғынғазы Мадиянов
Сергей Дуванов
Марат Қабанбай
Жанкелді Естенбаев
Серік Медетбеков
Бақытгүл Мәкімбай (екі рет)
Жұмаш Кенебай
Нұрымжан Мауытов
Кенжетай Айтбакиев (екі рет)
Розлана Таукина (екі рет)
Нұртаза Қадырниязов
Құтмағамбет Қонысбай