Павлодардан Астанаға көшіп келгенімізге де үш жылдай уақыт болып қалыпты. Келе сала айналамен танысып, қарадай таңқалып жүрген кезіміз еді. Сөйтсек, жарқырап тұрған қаланың көңіл түсірердей жайлары аз емес екен.
Бір күні өзіміз тұратын Тоқпанов көшесімен жаяулатып далаға шықтым. Бұрыннан жаяу жүруге үйренгенбіз. Айналаға қарап келемін. Көше бойымен 60, 61 деген екі автобус арлы-берлі өтеді. Автобус сурет белгісі тұрған жерде бала-шаға, үлкендер, жастар бар – бәрі тұр! Аяқ суытар, желден қорғанар кәдімгі қарапайым аялдама жоқ.
Содан көше бойымен жүріп, санап шықтым. Екі жағымен қосқанда – 9 аялдама павильоны керек екен. Әйнекті әдемі бір аялдаманы Моңғолия елшілігінің алдына орнатыпты. Өзге елден ұялған ба?..
Әкімдік Тоқпанов деген көше барын біле ме екен өзі?
Ертеңіне үйіміздің жанындағы Алматы ауданы әкімдігіне келдім. Мақсат Саматұлы Сарайшық ауданына әкім болып ауысқалы жатыр екен де, абыр-сабыр, әкімдік жаңа әкімді күтуде.
– Тым болмаса Тоқпанов көшесін бір рет аралап, аялдамалар орнатып кетпеді ме? – деймін өзіме-өзім.
Содан «Аялдамасыз өмір» деп, суреттерімен бірге ФБ-ға тіпті екі-үш рет жаздым. Іле «Астана ақшамы» газетіне жолдап едім, әріптестерім де жедел шығарып үлгерді.
Бірақ аялдама орнату керек деген жазбамды оқыған таныс бір дос, тағы бір журналист әріптес: «Түу, саған аялдаманың керегі не? Астананың басқа ауданына көшіп кетсей…» – деп келекелеп жазса, екіншісі басқаша пікір қалдырыпты. Кекету, тұқыртуға үйренгендер…
Сонымен, хикаят басталды. Алматы ауданын басқаруға келген жаңа әкім Рүстем Тәуекеловтің «Ашық есік» күні қабылдауына бардым. Асқар Тоқпанов көшесіне 9 аялдама орнату керектігін жеткіздім. Қазір қыстың ызғарында аязда адамдар, оқушылар тоңып далада тұр дедім. Ақбұлақтағы Асқар Тоқпанов көшесі Жұмабек Тәшенов көшесінен басталып, Арасан, Саргүл, Өлеңті көшелерімен қиылысады. Тәуелсіздік, Амман көшелерімен қатар орналасқан. Көше бойында үш елшілік, еліміздің Футбол федерациясы, Британ мектебі, бизнес орталықтар, тізілген тұрғын үйлер бар.
– Бірден 9 аялдама құрылысын бастау, орнату мүмкін емес, –дегенге келтірді әкім.
Жалпы, аялдама тұрғызу мәселесі Астана әкімдіктерінде мүлде айтылмайтын, зерттелмеген тақырып сияқты. Орталық көшелерге таңдап қана орнатылатынын байқадым. Мысалы, Алматы ауданы құрылғалы 30 жылға тарта уақыт болды десек, 30 жылда Тәуекеловтің алдында 13 әкім қызмет етіпті. Өзі басқарған ауданда мектеп, балабақша, аялдамалар жоқ екенін білмей кеткен әкім мырзаға Сарайшық ауданын басқару бұйырыпты.
Ал осы 14 әкімнің бірде-біреуі ұзындығы бар-жоғы 1077,7 метр болатын А. Тоқпанов көшесін аралап көрмеген сияқты. Мұнда 30 жылда 9 аялдама емес, 90 аялдама құрылысын жүргізуге болар еді.
Өкінішке қарай, Рүстем Тәуекелов те дүдәмал жауап берді. Ауданда бәрі жақсы, бәрі керемет, бірақ аялдама салуға әзірге мүмкіндік жоқ екен.
Бүгінде ауданда 443 аялдама болса, оның 67-сі – жылы аялдама кешендері. Демек, ауданның басқа көшелерінде де аялдамалар кешені орнатылмаған деген сөз.
Сөйтіп, әкімдікке келіп жүрген күндердің бірі еді. Биіктен «Аманат» деген аспандап тұрған жазуды көріп, тоқтай қалдым. Іргелес тұрған ғимарат екен. Жаңа әкім орныққанша – бір қайыр, бір үміт.
– Не де болса көрейін, – деген оймен ішке кірдім.
– Қандай шаруамен келдіңіз? – деді әуелгі танысқан Альфия есімді қыз.
– Сонда сізге аялдама керек пе? Түсінбедім. Аялдама деген әне, қаптап тұр ғой, апай! – деді.
– Қаптап тұрған аялдама тұрғындарға керек. Жайлы өмір, жайнаған тұрмысты олар да көрсін! – дедім шыдамай кетіп.
– Сонда жайлы, іші жылы аялдама салу керек пе?
– О, тоба! Ішін жылыт, от жақ деп тұрғаным жоқ! Кәдімгі орындығы бар, күн мен желден қорғайтын қорғанышы бар қарапайым аялдама керек! – деймін.
Содан ФБ-ға шыққан жазбаны көрсеттім, мәселенің мән-жайын түгел айтып бергенде барып түсінді.
– Сонда сіз журналистсіз бе?
– Иә, 40 жыл журналист деген шенім бар, – деп күлдіріп алдым.
– Онда былай жасайық. Мен сізді жаңа әкімнің қабылдауына жазайын, келетін күні өзім хабарласам, күтіңіз! – деп шығарып салды.
Уақыт өтіп жатты. Не де болса Астананың үлкен әкімінің қабылдауына барайын деп ойладым. Аялдамаға қоса мектеп, балабақша құрылысы, үй айналасын абаттандыру, ағаш егу, тұрғын үйдің төменгі қабаттарын қауіпсіздік үшін де, көліктерді қаптатпай, еркін кеңістік аумағы жасау үшін де бизнес көзіне айналдырмайық деген сияқты тағы бірнеше мәселе қосылды.
Сөйтіп жүргенде, Тәуелсіздік көшесі бойында қаптаған тұрғын үйлер құрылысы басталып та кетті. Мектеп, балабақша салынады деген жерден айырылып қалмаймыз ба деген қорқыныш бар әлі де.
Бір күні «әкімнің қабылдауына келіңіз» деген Альфиядан хабарлама келді.
Қабылдауда Рүстем Тәуекелов бұл жолы аялдама, мектеп, балабақша салу мәселелерін қарастырып жатқандарын айтты. Бір үміт, бір күдік. Тағы күтуге тура келді.
– Сіздің мәселелеріңіз әлі күн тәртібінде тұр. Өтінішіңіз бойынша мен сізді тағы да қабылдауға жаздым, – деп, арада бір ай өткенде Альфия қыз қайта хабарласты.
– Қабылдауға сіз бірінші барасыз, – деді. Әлде жеке мәселе болмаған соң ба, журналист деген соң ба екен…
Сөйтіп, бұл жолы Астана қаласы әкімінің орынбасары Ерсін Өтебаевтың алдынан бір-ақ шықтым! Біртоға, қарапайым жігіт екен. Әкімдік қызметкерлері қаптап отыр. Әкімнің орынбасары айтқанымның бәрін тыңдап алды.
– Аялдамалар орнатылады деп, – қажетті жұмыстарды бастауды әкімдікке нық сеніммен тапсырды. Сөйтіп, көптен күткен күнге де жеттік-ау ақыры!
Былтырғы қыркүйек айы, оқу жылы басталар кезде алғашқы аялдама орнатылды! 30 жылда көрген дейді мұны! Қарама-қарсы беттен Бауыржан Момышұлы ескертіші, ақшаңқан Ақорда көрініп тұр. Көршілер, осы маңайда тұратын басқа да жұрт балаша қуанды. Ырым етіп шашу шаштық.
Немерем Әлимарданға айтып жүргем, «аялдама орнатамыз, сабақтан шыққан соң достарыңмен бәрің автобус күтіп аялдамада отырасыңдар», – деп.
– Апам екеуіміздің аялдамамыз! – деп секіріп ойнап, қуанып жүр.
Осы күндері 5 аялдама орнатылды.Тағы бір 25-нөмірлі автобус бағыты қосылды.Тұрғындар қуанышты. Тоқпанов көшесіне /суретте/ тағы бір аялдама орнату қажет. Бұл жерде «Тұмар» компаниясы тұрғын үй аламыз деп, жаяу жүргіншілер жолына бөгет болды.
Әкімдік енді осы аялдамаларды сақтап, күтімге алып, таза ұстауды қолға алса дейміз. Әйтеуір орнаттық, құтылдық демей. Таза, орындықтары тозбайтын, сынбайтын, аялдама тұрған жердің ойлы-шұңқыры болмауы керек.
Көшенің екінші жағына да аялдамалар орнату қажет. Шарль де Голль көшесіндегі аялдамалар тұрғындарға ыңғайлы болу үшін аралық жиілігін сақтау схемасы жасалса. Бұл аялдамаларды орнату үшін де енді «Әділеттің» есігін қағып жүрмейік…
Айтпақшы, жуырда кезекті рет Рүстем Тәуекеловтің қабылдауында болдым. Қаптаған гараждар қозғалса /суретте/, орын босап, мектеп, балабақша құрылысы басталады екен. Қуанып қалдым. Сенбейін десем де сендім.
Бұл өтініш – Тоқпанов, Шарль де Голль, Тәуелсіздік көшелері бойында тұратын тұрғындардың балалары үшін «Ақбұлақ‑3» шағын ауданына мектеп салу еді. Жаңадан құрылып, қатарға қосылған «Әділет» жанайқайымызды назарға алар енді.
Қандай да бір саяси партия болсын, әкімдіктер қызметі болсын, халықтың сенімі – бәрінен қымбат! Сенімге лайық болу – жетістік, елдің орнықты дамуы деген сөз.
Жалпы, журналист ретінде айтарым, әкімдіктер тұрғындардың, журналистердің белсенді азаматтық ұстанымын бағалауы қажет. Қаладағы тыныс-тіршілікті жақсарту жөніндегі ұсыныстарын тыңдауға, орындауға міндетті.
Айтар мәселе дегеніңіз өте көп. Таңқаласыз. Кім көп қазір. Депутат көп. Айғайлап тұрып шақырғың келеді. Сондықтан партиялардың, тұрғындардың да, депутаттардың да белсенділігі –еліміздің, өңірлердің, Астананың заманауи келбетін бірлесе жасауға, жайлы өмір сыйлайтын қала, ел болуына көмектесетінін ескерейік.
Фарида БЫҚАЙ, Журналистика ардагері
