ҚҰРЫЛТАЙ – ӨМІРБАЯНДАРДЫ ЖАСЫРАТЫН ЖЕР ЕМЕС

Міне, енді шын мәнін­де қызық бастал­ды. Қаза­қстан алғаш рет жаңа бір пала­та­лы пар­ла­мент – Құры­л­тай­ды сай­лаға­лы отыр. 145 депу­тат. Бес жыл­дық өкілет­тік мерзім. Бұл енді бұры­нғы үлгі­де­гі үйрен­шік­ті пар­ла­мент емес. Ол заң шыға­ру билі­гін жүзе­ге асы­ра­тын жоға­ры өкіл­ді орган болуы тиіс. Сон­ды­қтан бұл сай­лау науқа­ны өте бір маңы­зды нәр­сені көр­сетіп отыр.

Құры­л­тай – пар­ти­я­лық бюл­ле­тень­де­гі жай ғана фами­ли­я­лар тізі­мі емес. Бұл – өзін елдің аты­нан өкіл­дік ету­ге дай­ын­дап оты­рған адам­ның сол елге қан­ша­лы­қты сай келетінін көр­се­тетін қоғам­дық емти­хан. Ал бұл емти­хан әлдеқа­шан баста­лып кетті.

Әле­умет­тік желілер­де бір­не­ше күн­нен бері Respublica пар­ти­я­сы­нан кан­ди­дат Бей­біт Әлі­бе­ков пен оның әкесіне қаты­сты оқиға қызу талқы­ла­нып жатыр. Жұрт­шы­лы­ққа жари­я­ланған жаз­ба­лар мен талқы­ла­у­лар­дан кан­ди­дат­тың әкесінің сая­си көзқа­рас­та­ры­на қаты­сты сұрақтар туын­да­ды. Бей­біт Әлі­бе­ко­втің өзі кеше қазақ тілін­де жаз­ба жари­я­лап, бұл көзқа­рас­тар­ды ешқа­шан қол­да­маға­нын, ал кәме­лет­ке толған адам­дар өздерінің ұста­ным­да­ры мен әре­кет­тері үшін өздері жау­ап беретінін ашық мәлімдеді.

Бұл жер­де мен бір қағи­да­мен келі­се­мін: бала­лар ата-ана­сы үшін жау­ап бер­мей­ді.Бірақ Құры­л­тай­ға кан­ди­дат енді әкесі үшін емес, өзі үшін жау­ап береді. Өз көзқа­ра­сы үшін. Өз сөз­дері үшін. Қаза­қстанға қаты­сты ұста­ны­мы үшін. Өзі кім­ді сая­си бедел­ді тұлға деп санай­ты­ны үшін. Кеше нені қорғаға­ны және ертең нені қорға­уға дай­ын екені үшін.

Міне, дәл осы себеп­ті Құры­л­тай кәдім­гі кадр­лық орта­дан ерекше­ле­неді. Өйт­кені бүгін­де әле­умет­тік желілер бұрын жасау мүм­кін бол­маған нәр­сені жасап отыр. Олар сыр­тқы қап­та­ма­ны алып тастайды.

Сөйт­сек, әде­мі қалып­тасқан қоғам­дық бей­ненің ар жағы­нан сай­ла­у­шы бұрын күт­пе­ген, тіп­ті еш күдік­тен­бе­ген тосын өмір­ба­ян­дар, отба­сы­лық тарих­тар, ескі көзқа­рас­тар, сая­си сим­па­ти­я­лар мен бай­ла­ны­стар шығып қалуы мүмкін.

Ал бұл – тек баста­ма­сы. Әртүр­лі пар­ти­я­лар­дан ұсы­ны­лған кан­ди­дат­тар­дың айна­ла­сын­да мұн­дай оқиға­лар­ды әлі талай көре­міз. Бір жер­де ұмыт қалған жаз­ба табы­ла­ды. Бір жер­де – ескі сұх­бат.
Бір жер­де – биз­нес тарихы. Бір жер­де – бүгін түсін­ді­ру өте ыңғай­сыз болып тұрған сая­си ұста­ным аны­қта­ла­ды. Тағы бір жер­де кеше бір нәр­се айтып, бүгін мүл­де басқа нәр­се айтып оты­рған адам шығады.

Ал мұның ең қызы­ғы неде екенін білесіз бе? Бұл – сай­ла­удың лас жағы емес. Бұл – қоғам­ның есей­іп келе жатқаны!

Өйт­кені Құры­л­тай депу­та­ты – әде­мі акка­ун­ты болға­ны жет­кілік­ті инфлю­ен­сер (әле­умет­тік желі­де таны­мал, көп­шілік сенетін тұлға) емес. Меди­а­лық тұлға да емес. Таны­мал бло­гер де емес.
Жазы­лу­шы­сы көп адам да емес. Тіп­ті пар­ти­я­лық тізім­ге жай ғана енгізіл­ген фами­лия да емес. Ол – ел өзінің заң шыға­ру билі­гінің бір бөлі­гін сеніп тап­сы­рға­лы оты­рған адам!

Сон­ды­қтан енді сай­ла­у­шы­ның мына­дай сұрақтар қоюы әбден заңды:

Сен кім­сің?
Не істе­дің?
Неге сен­дің?
Кім­ді қол­да­дың?
Қаза­қстан тура­лы не айт­тың?
Қаза­қтарға қалай қара­дың?
Қан­дай құн­ды­лы­қтар­ды ұста­на­сың?
Құры­л­тай­ға барған кез­де нені қорға­уға дайынсың?

Міне, енді шынайы сая­сат баста­ла­ды. Кан­ди­дат­тың әде­мі суретін көр­сетіп, бір­не­ше дұрыс ұран айта­тын сая­сат емес. Қоғам­ның мәсе­ленің мәніне тереңірек үңі­ле бастай­тын саясаты.

Сөйт­сек, кей­бір әде­мі қап­та­ма­лар­дың асты­нан сон­дай бір «суб­стан­ци­я­лар» табы­лып жатыр, тіп­ті кей­бір кан­ди­дат­тар­дың өздері бұған еш қаты­сы жоқ екенін шұғыл түр­де түсін­діру­ге кірісіп кетті.

Міне, демо­кра­тия деген осы! Біз кан­ди­дат­тарға сену­ге мін­дет­ті емес­піз. Кан­ди­дат­тар біз­ге өздеріне сену­ге бола­ты­нын дәлел­де­у­ге міндетті!

Құры­л­тай енді ғана қалып­та­сып келеді. Ал қоғам­дық сүз­гі өз жұмысын әлдеқа­шан бастап кетті…

Leila ONLASH  F